Ik geef het toe: ik kan al heel erg lang niet zonder loeren naar een scherm. Al op mijn 15/16e (zo rond 1998) zat ik al flink wat avonden op IRC. Met mensen die ik vlak daarvoor nog in het echt gezien had (gelukkig maar, zo’n enorme nerd was ik dus niet ;-)). Alhoewel: op de middelbare school ‘regelde’ ik al Photoshop en in 1999 mocht ik per direct bij de Primafoon op zaterdag aan de slag, omdat ik zo behendig door de systeemvoorkeuren van de nieuwe iMac navigeerde (let op: ik zat in nét in havo 5).

Altijd de nieuwste telefoon en zelfs op foto’s in 2004 zit ik al kromgebogen naar mijn nieuwste Sony Ericsson te kijken. Midden in een groep mensen! De laatste jaren is het er niet beter op geworden: Twitter (sinds november 2007) en natuurlijk Facebook en later Instagram gaan (of beter: gingen) dagelijks meerdere malen in mijn gewoonte mee om te checken. En ook nieuwssites en fora zitten in het rijtje om elke dag meermaals langs te gaan. Het is tijd voor…

De handrem op nutteloos schermgebruik: digitaal minimalisme

Want dat is het: compulsief en nutteloos. Elke dag meerdere keren een half uur tot meer dan een uur nutteloos vermaak. Hoeveel heeft me dat wel niet gekost? Zowel in tijd als levensvreugde? Ik durf het voor de afgelopen 10 jaar niet eens uit te rekenen. Tijd die ik toch echt nuttiger had kunnen besteden, dat geloof ik graag. Tijd voor digitaal minimalisme.

En natuurlijk: in mijn vakgebied, communicatie, is het handig om te weten wat speelt. Maar dat is géén reden om 3 keer per uur je Twitterfeed te checken. Of Insta Stories te bekijken. Want er is elke minuut wel iets nieuws te zien: ik weet als geen ander hoe de trucjes werken.

De handrem, deel 2: digitaal minimalisme

Al een tijd wist ik dat ik ‘er iets aan moest doen’. Ik was al gestopt met Facebook (niemand, echt niemand heeft me gemist). En Instagram wel-niet-wel-niet-wel-niet op mijn iPhone werkt ook niet echt. De Twitter App verwijderen en daarna vrolijk doorgaan in de browser ook niet.

Dankzij Ernst-Jan Pfauth kwam ik op Cal Newports nieuwe boek: Digitaal Minimalisme. Een boek waarin haarfijn wordt uitgelegd hoe de mechanismen van Facebook, Instagram en eigenlijk alle nieuwssites werken om je zo vaak en zo lang mogelijk te trekken. En natuurlijk: dat wist ik al.

Maar ik moet de eerste marketeer nog tegenkomen die zelf nooit in marketingtrucjes trapt…

Het boek Digitaal Minimalisme poogt een aanpak of stappenplan te zijn. Maar het is een boek met erg veel ‘clutter’. Daarom heb ik het boek twee keer gelezen en een derde keer samengevat tot een  stappenplan en leidraad met doelstellingen en oefeningen. Het stappenplan voor Digitaal Minimalisme deel ik graag met iedereen die ook minder afleiding wil. En graag waardevolle vrije tijd creëert meer werkfocus zoekt.

Waarom digitaal minimalisme?

Waarom? Het is doodzonde van je kostbare tijd! De uren die ik doelloos op Twitter rondbracht krijg ik niet meer terug. En met doelloos bedoel ik ook écht doelloos. Want mijn doel op Twitter was toch ooit vooral ‘dat ik er opdrachten mee binnensleepte’. Maar als ik de uren omreken naar de omzet die ik er daadwerkelijk uit heb gehaald…

Natuurlijk is dit niet zwart-wit.

Zonder LinkedIn had ik geen trainingen gegeven bij toffe opdrachtgevers. En natuurlijk heeft Twitter wel bijgedragen aan waardevolle connecties en het delen van interessante content.

Maar toch: het is voor mij tijd om écht de balans op te maken en te bepalen waar ik mijn kostbare tijd aan wil besteden. De belangrijkste vraag: hoe gebruik ik digitale media wél op een manier die bijdraagt aan werk en privé?

Rommel is kostbaar

Cal Newport zegt in één van de drie kernprincipes dat rommel kostbaar is. En daar ben ik het hartgrondig mee eens. Door alle kleine voordelen van teveel apparaten, apps en diensten wordt het volledig potentieel nu teniet gedaan. Ik kan me niet voorstellen dat je aan Facebook begonnen bent om urenlang door newsfeeds te scrollen… Of Twitter hebt geïnstalleerd om urenlang op linkjes te tikken, negatieve reply’s te lezen et cetera.

Persoonlijke noot: Daarnaast ben ik in mijn leven al teveel tijd kwijt aan aanschaf (informatie zoeken, vergelijken, twijfelen en kopen), onderhoud en software updates. Vaak zijn deze software-updates ook nog eens zo, dat deze het apparaat of dienst waarvoor je hem hebt gekocht onbruikbaar maakt. Of waarvoor je weer tijd moet investeren om het opnieuw in te stellen en te leren gebruiken.

Zo hebben we een fantastische receiver met internetradio. Deed het heerlijk. Tot de firmware-update: drie avonden updaten, nogmaals updaten, resetten, updaten en opnieuw instellen. Of onze Nest thermostaat: deed exact wat ‘ie moest doen, totdat de software-update besloot dat het huis nooit meer warm wordt als er niemand thuis is – ook niet als je dat hebt ingesteld.

Meer waardevolle tips uit het boek van Newport:

  • Gebruik tijd als maatstaf  – wat zijn de kosten van ‘leven’ (stress, onderhoud). Weeg de winst af tegen de kosten termen van ‘leven’. Hoeveel tijd en aandacht moet je opofferen om de kleine winst, in de vorm van incidentele contacten en nieuwe ideeën die je boekt, door bijvoorbeeld je aanwezigheid op Twitter?
  • Waarom zit je 8 tot 10 uur per week op Twitter (zoals ik deed) met als doel nieuwe contacten/werk? Ga in plaats daarvan één keer per maand naar een relevant evenement en verplicht  jezelf met tenminste drie mensen te praten.
  • Blijf rekenen en afwegen: dwing jezelf de prijs van technologie en het gebruik van sociale media concreet te maken. Levert het écht iets op? Of is het een ‘digitale snuisterij’.

Stappenplan digitaal minimalisme

Ik weet als geen ander dat ‘minderen’ vrijwel niet werkt. Ik denk aan de Twitter-sessies in mijn browser  of hoe vaak ik Instagram heb verwijderd en geïnstalleerd op mijn iPhone. Grof geweld is nodig. En dat doe je door 30 dagen géén online activiteiten te ontplooien.

Dat is onmogelijk.

Mijn werk bestaat toch écht uit e-mailen en op andere inkomende berichten reageren. Daarom stel je vooraf technologieregels op. Deze regels helpen je om de essentiële technologieën zo optimaal mogelijk te gebruiken.

Omdat dit allemaal wel in het boek van Cal Newport staat, maar niet allemaal lekker op een rij, heb ik dat maar gedaan. Komt ‘ie:


Stap 1: 30 dagen zonder onlineactiviteiten

  1. Reserveer een periode van 30 dagen waarin je afziet van optionele onlineactiviteiten.
  2. Tijdens deze 30 dagen zorg je voor een herontdekking van analoge activiteiten, zoals:
    • wandelingen maken
    • in levende lijve met vrienden praten
    • waardevolle of hoogwaardige vrije tijd toevoegen in je leven
    • meer betrokken bij je omgeving worden
    • lezen
    • staren naar de lucht/water/…
  3. Aan het einde van de 30 dagen breng je sommige optionele technologieën weer terug. Bepaal bij elke technologie welke waarde deze heeft in je leven en hoe je die technologie specifiek gaat gebruiken om die waarde te maximaliseren.

Net als opruimen is dit een reset van je digitale leven. Afleidende zaken doe je de deur uit en vervang je  voor bewustere gedragingen. Ook biedt dit proces de ruimte om beter te begrijpen aan welke dingen je de meeste waarde hecht.

Technologieregels

De eerder genoemde optionele activiteiten zijn alle onlineactiviteiten (óók gamen) die niet schadelijk zijn voor je werk of privé-leven. Voor deze activiteiten stel je echter wel technologieregels op.

  • Tijdens de 30-dagenperiode ga je afzien van ‘optionele technologieën’.
  • Stel daarom vast welke technologieën hierin vallen: apps, websites, messenger-diensten, Sociale media. Maar ook televisie en gamen. Als je denkt dat bijvoorbeeld gamen een belangrijk deel van je leven vormen zet die dan bij je regels.
  • Optionele technologie is al je digitale gebruik, tenzij de tijdelijke afwezigheid het dagelijkse verloop van je beroepsmatige of privé-leven zou schaden. Denk aan openen Facebook voor specifieke groep of e-mail van je werk. Zorg wel voor optimalisatie (directe links, aggregeren, tijdsafspraken).
  • Denk aan gemak versus noodzaak – is een specifieke Facebookgroep volgen écht noodzaak? Of is er geen schade na 30 dagen. Plus: welke (oude, buitenlandse) ‘vriendschappen’ zijn echt?
  • Zorg voor gebruiksprocedures. Meldingen uit, tenzij van specifieke personen. Of noodnummers in je iPhone, die wel overgaan. Of toegang via specifieke apparaten (mobiel!) uitzetten. Samen Netflixen in plaats van alleen.
  • Voor zo’n 30% van de gevallen maak je gebruiksprocedures, dus met 70% stop je resoluut.
  • Zet bovenstaande op papier en hang het op, of beter:

Download deze A4 met 30-dagen blokjes om deze te vullen


Stap 2: hou vol en plan alternatieve hoogwaardige vrije tijd

  • In eerste instantie is de 30-dagen periode erg lastig (ik ben na 5 dagen opnieuw begonnen, omdat ik op vakantie een flink deel van de avond me nutteloos heb vermaakt op het Tweakers-form) – je geest heeft bepaalde verwachtingen ontwikkeld ten aanzien van afleiding en entertainment. De detox is nodig omdat de verslavende werking van deze technologieën je beslissing zal beïnvloeden. De rol die ze spelen zal je na 30 dagen heel anders bekijken.
  • De detox-ervaring is belangrijk om na die periode slimmere beslissingen te nemen als je een aantal optionele technologieën gaat herintroduceren.
  • Het moet een blijvende transformatie zijn, in plaats van een maand vrijaf.
  • Om dit proces te laten slagen, moet je deze tijd ook gebruiken om opnieuw te ontdekken wat je belangrijk vindt – buiten de digitale wereld. Dat onderzoek je in de dertig dagen detox. Of misschien weet je het al (in mijn geval: fotografie en wandelen. Ook nog eens perfect te combineren).
  • Door alternatieven te bepalen die uit hoogwaardige vrije tijd bestaan heb je meer succes in het beperken van de rol van digitale tools.

Voor veel mensen verbloemd hun dwangmatige telefoongebruik een leegte die ontstaat doordat ze geen goed ontwikkeld vrijetijdsbesteding hebben.


Stap 3: breng technologie terug in je leven met de technologietest

Na 30 dagen kun je optionele activiteiten eventueel terugbrengen. Doe de volgende drie testen:

    1. Bevordert de technologie direct iets waar ik veel waarde aan hecht? ‘Enige waarde’ is irrelevant en dus te weinig. (vergelijking: doelloos door Twitter scrollen versus familie volgen via Instagram*).
    2. Is deze technologie de beste manier om deze waarde te ondersteunen? Pas als de waarde meer dan aanzienlijk is, is het interessant.
    3. Als je een technologie gaat herintroduceren – hoe ga je de waarde maximaliseren en de bijkomende schade minimaliseren? Veel bedrijven in de aandachtseconomie willen dat je op een zwart-witte manier naar hun diensten kijkt. Je gebruikt ze, of je gebruikt ze niet. De digitaal minimalist gebruiken hiervoor standaard gebruiksprocedures. Zoals: ‘ik check Facebook elke zaterdag’. Of ‘ik heb een directe link naar een Facebookgroep waar ik om de dag kijk of er nieuwe berichten zijn waar ik op kan reageren’.

* Dit was een strikvraag: Is browsen op Instagram (met alle technieken achter de schermen) dé beste manier om de waarde familie te ondersteunen? Het antwoord zal nee zijn.

Het minimalistische screeningsproces

Om aan het eind van de 30-dagen detox een optionele technologie (opnieuw) toe te laten, moet deze:

– een doel dienen dat je erg belangrijk vindt (een of ander voordeel volstaat niet)

– de beste toepassing van technologiegebruik zijn om deze waarde te dienen (zo niet, vervang deze voor iets beters)

– een rol hebben in je leven die wordt gedefinieerd door een standaard gebruiksprocedure die bepaalt wanneer en hoe je de technologie gebruikt.

Volgende blogpost: digitaal minimalisme doelen en oefeningen

In een volgende post zal ik ingaan op de begeleiding bij dit proces. In het boek Digitaal Minimalisme zijn er vier belangrijke praktijkstappen, die ik allen heb uitgewerkt met context, doelen en oefeningen. Grotendeels persoonlijk, maar een mooie leidraad voor iedereen:

  1. Breng tijd in je eentje door
  2. Klik niet op like
  3. Eis je vrije tijd weer op
  4. Sluit je aan bij het aandachtsverzet

    Oja, door gebrek aan gebruik van sociale media: stuur me gerust een e-mail via het contactformulier. Ik zal écht een keer antwoorden – maar niet direct. Ik check mijn e-mail namelijk niet dagelijks. 

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.